اندیشکده راهبردی تبیین - تحولات عربستان

کشتار حجاج در سال 66 و کشتار منا مصادیقی از رفتارهای تهاجمی و تخاصمی آل سعود علیه مسلمانان می‌باشند. هر دو این کشتارها واکنش شدیداللحن امامین انقلاب را برانگیخته‌اند. بررسی پیام‌ها و واکنش‌های امام خمینی(ره) و امام خامنه‌ای(حفظه الله) نسبت به این کشتارها نشان می‌دهد محتوای این پیام‌ها حاوی پر عتاب‌ترین انتقاداتی است که از ایران اسلامی به آل سعود مخابره شده است.

 درجه آسیب‌پذیری اقتصاد کشورهای صادر کننده نفت از کاهش قیمت آن متفاوت است، افزایش هزینه‌های جنگ یمن، فشار کشورهای عضو و غیر عضو اوپک مبنی بر کاهش میزان تولید و عدم تمایل کشورها برای واردات انرژی از یک کشور خاص خصوصاً  بعد از مشاهده وابستگی کشورهای اروپایی، اوکراین و ترکیه، به انرژی روسیه؛ ادامه این سیاست را برای عربستان بسیار پر هزینه‌تر خواهد کرد.

اگر انصارالله با 100 هزار نیروی معتقد به آرمان و متعهد به رزم در مرزهای عربستان و حزب الله لبنان با 45 هزار سرباز آماده به جنگ و چندین هزار موشک در مرزهای رژیم صهیونیستی، برای محور مقاومت بازدارندگی و امنیت مهیا می‌کنند، گام بعدی برای تقویت بازدارندگی و ضربه زدن به آل‌سعود کشاندن قدرت بازدارنده از کشور همجوار عربستان به داخل خاک و محیط امنیتی عربستان است. به خاک مالیدن بینی آل‌سعود در عربستان و ایجاد چالش از درون، مقدمه تسلیم سرکرده ارتجاع در معادلات و منازعات منطقه و تغییر موازنه به نفع محور مقاومت اسلامی است.

به حاشیه راندن اعتراضات و اجماع‌سازی ایران علیه آل سعود در لزوم چاره‌اندیشی برای مدیریت حرمین شریفین و تشدید ایران‌هراسی، ازجمله اهداف سیاسی آل سعود برای مطرح کردن شکایت می‌باشد.

با مراجعه به تاریخ رژیم آل سعود در طول بیش از دو قرن گذشته و با بررسی فرهنگ اجتماعی و سیاسی مطلوب تجویزشده از سوی این خاندان، به‌وضوح معادله‌ی «خرید وفاداری در قبال پول» به اثبات می‌رسد. در دولت سوم آل سعود این معادله و فرهنگ وضوح بیشتری پیدا کرده است.

شایسته است دولت جمهوری اسلامی ایران با تشکیل یک گروه حقوقی کاردان به طرح دعوای لازم و ابتدا از طریق کانال مسئولیت مدنی مطالبه خسارات مادی و معنوی مربوطه را داشته باشد. چراکه همه دولت‌ها بنا بر کنوانسیون‌های متعدد بین‌المللی، مسئول حفظ امنیت و جان و مال اتباع کشورهای دیگری هستند که وارد خاک کشور آن‌ها شده‌اند. جالب این است که این موضوع بر اساس موازین حقوق بشر نسل اول در قالب حقوق مدنی و سیاسی حتی شامل افرادی می‌شود که به‌طور غیرقانونی وارد خاک یک کشور شده‌اند. این در حالی است که همه حجاج ما با روادید معتبر وارد قلمرو سرزمینی عربستان شده‌اند.

تخلیه منطق جنوبی عربستان ضمن اینکه تهدیدهای ناشی از هم‌پوشانی و همکاری عملیاتی و سیاسی شیعیان این کشور و یمن را خنثی می‌کند، این امکان را در اختیار آ‌ل‌سعود قرار می‌دهد تا در نبرد مرزی نیز قدرت و توان بیشتری داشته باشد.

تبدیل شدن انصارالله به جنبشی فراگیر و انقلابی در عرض 15 سال می‌تواند در ترغیب اسماعیلیه‌ی شبه‌جزیره برای کنشگری انقلابی مؤثر واقع شود. انصارالله یمن توانست در عرض 15 سال از یک جنبشی کوچک و محدود در بخشی از استان صعده به بازیگری فعال و تاثیر‌گذار در سطح منطقه تبدیل شود. این الگو می‌تواند در مقیاس و اندازه‌ای کوچک‌تر در مورد اسماعیلیه شبه‌جزیره نیز پیاده‌سازی شود.

از نگاه رهبران سیاسی و مذهبی عربستان، شیعیان داخلی کسانی هستند که می‌توانند امنیت و ثبات رژیم سعودی را به مخاطره بیاندازند. همین تلقی از شیعیان، تمهیدات سرکوب و برخورد با آنها را مهیا ساخته است. اتهام‌زنی به شیعیان به بهانه‌های مختلف از جمله تلاش برای براندازی رژیم سعودی و همدستی با شیعیان منطقه، مانند بحرین و ایران، موضوع دیگری است که برخورد سخت و خشونت‌آمیز با شیعیان را تسهیل کرده است.

برخی از تحلیل­گران تصور می‌کنند روند اجرایی شدن جاستا، آینده روابط آمریکا و عربستان را تعیین خواهد کرد. آنها می‌گویند اگر دادگاه‌های فدرال با جدیت پرونده‌ها را بررسی و عربستان را محکوم کنند، تنش میان دو کشور افزایش خواهد یافت و اگر دولت آمریکا طی یک مصالحه یا باج­خواهی مانع از رسیدگی به پرونده شاکیان شود، نگرانی و ناراحتی عربستان فروکش خواهد کرد. اگرچه این اظهارات درست است ولی آینده روابط واشنگتن و ریاض تنها در گرو جاستا و تبعات آن نیست.

Noskhe Jadid

آخرین مطالب