اندیشکده راهبردی تبیین - منطقه ای

روسیه دو دهه پس از فروپاشی شوروی، اکنون سعی می‌کند حوزه‌های نفوذ خود را از محدوده خارج نزدیک (کشورهای استقلال‌یافته از شوروی) فراتر نهد و در این راه اهداف متعددی نیز دارد. اهدافی که گاه از منظر ملی اهمیت پیدا می‌کند و گاه از دیدگاه منطقه‌ای و بین‌المللی. نظم مطلوب منطقه از نگاه روسیه نظمی است که در آن ثبات مفهوم اصلی آن را تشکیل دهد. از نگاه روس‌ها، ‌جهان ‌تک‌قطبی ‌بعد ‌از ‌عمر ‌کوتاه ‌یک ‌ربع ‌قرن اخیر، ‌در‌گذشته ‌است و ایالات متحده دیگر همانند سابق نمی‌تواند سیاست‌های یکجانبه‌گرایی خود را در جهان به پیش ببرد.

رژیم صهیونیستی از آغاز اعلام موجوديت خود تاكنون، در بُعد تامين جمعيت، به علت ايدئولوژي سياسي حاكم بر آن، با چالش­های مهمي رو به رو بوده است. این رژیم اگر بخواهد سیاست‌های گسترش شهرك‌نشيني خود را در كرانه باختري ادامه دهد، ناگزير است از جمعيت مناطق اشغالي 1948 بكاهد و به جمعيَت كرانه باختري بيفزايد؛ كه اين چالش بحث و جدل‌هایی را با سياست گسترش شهرك‌نشيني در كرانه باختري به دنبال داشته است.

رو به بهبود نشان دادن روابط رژیم صهیونیستی با قدرت‌های بزرگ و نوظهور مانند روسیه، چین، ژاپن، هند، کره جنوبی و سنگاپور و برخی کشورهای آفریقایی مانند اتیوپی، اوگاندا و... نشان از تلاش نتانیاهو برای القای موفقیت‌آمیز بودن سیاست خارجی خود در سال‌های اخیر است. این در حالی است که برخی کشورهای نام برده شده سال‌هاست با این رژیم روابط داشته‌اند و ادعای بهبود روابط با برخی کشورها بالاخص دولت‌های آفریقایی‌ اکنون قابل ارزیابی نیست.

از نگاه رهبران سیاسی و مذهبی عربستان، شیعیان داخلی کسانی هستند که می‌توانند امنیت و ثبات رژیم سعودی را به مخاطره بیاندازند. همین تلقی از شیعیان، تمهیدات سرکوب و برخورد با آنها را مهیا ساخته است. اتهام‌زنی به شیعیان به بهانه‌های مختلف از جمله تلاش برای براندازی رژیم سعودی و همدستی با شیعیان منطقه، مانند بحرین و ایران، موضوع دیگری است که برخورد سخت و خشونت‌آمیز با شیعیان را تسهیل کرده است.

محاصره‌ی حلب، ضربه‌ی کاری جبهه مقاومت به نیروهای مسلح و حامیان آن‌ها محسوب می‌شود که در صورت حفظ دستاوردها، در میان‌مدت و بلندمدت، موجب ایجاد تحولات راهبردی در عرصه‌ی بحران سوریه خواهد شد.

امضای توافق اسلو در سال 1993 موجب از سرگیری اقدامات رژیم صهیونیستی در یهودی‌سازی قدس گردید؛ زیرا مفاد این توافق در مورد آینده­ی قدس سکوت کرده و هرگونه توافق در این زمینه را موکول به مذاکرات مرحله نهایی نموده است، به نحوی که رژیم صهیونیستی بیش از 74% مساحت قدس شرقی را در اختیار گرفت و 14% آن متعلق به فلسطینی­ها باقی ماند. این رژیم می‌خواهد با استمرار شهرک­سازی، آن را به‌عنوان یک واقعیت انکارناپذیر جغرافیایی مطرح نماید که مانع هرگونه توافق در خصوص قدس گردد.

از جمله پیامدهای توافق امضا شده برای تشکیل شورای عالی سیاسی یمن میان انصارالله و کنگره ملی یمن- که وابسته به علی عبدالله صالح است- عبارت‌اند از: جایگزین شدن شورای سیاسی به‌جای اعلامیه قانون اساسی (اعلان الدستوری)، افزایش قدرت و هم‌افزایی راهبردی هم‌پیمانان انصارالله و نیز افزایش امکان تجزیه یمن.

عربستان سعی دارد تا منافقین را در معادلات خود با ایران وارد سازد. او علاوه بر این‌که می‌کوشد از این گروهک منحوس برای ناامن‌سازی داخلی ایران بهره ببرد، در تلاش است تا با توسعه روابط آن‌ها با بازیگران عرب، روابط دیپلماتیک ایران با این بازیگران را امنیتی‌ کند.

اردوغان در کودتای نافرجام ترکیه، سود و زیان‌هایی داشته است که بررسی آن‌ها می‌تواند رویکردهای احتمالی او را در عرصه داخلی و حتی خارجی، تا حدی تعیین کند.

بازگشت حماس به انتخابات بدون ارائه لیست مستقیم، به نظر می‌رسد تصمیم صحیحی است که در صورت هوشمندی می‌تواند خدشه توانمندی سیاسی و اراده اجتماعی این جنبش را کمی ترمیم نماید. فرصت مطالبه‌گری از تشکیلات خودگردان، مبرا نمودن حماس از ایجاد مانع در تحقق وحدت ملی و افزایش حضور سیاسی در کرانه باختری مجموعه فرصت‌های پیش روی حماس در بازگشت به صندوق‌های رأی است.

Noskhe Jadid

آخرین مطالب