اندیشکده راهبردی تبیین - فرا منطقه ای

استراتژی نیلوفر آبی، در مجموع، نمی‌تواند در مبارزه علیه داعش کارساز باشد. با توجه به هزینه اندک 3 میلیارد دلاری که صرف مبارزه هوایی علیه داعش شد (علی‌رغم تبلیغات بسیار در میزان هزینه) آمریکا در مبارزه با این گروه تروریستی جدی نبوده است و وظیفه جنگیدن را به نیروهای محلی واگذار کرده است. این استراتژی می‌تواند منجر به تضعیف ارتش عراق و حتی جنگ فرقه‌ای داخلی بشود. نتیجتاً با توجه به اینکه آمریکا اولویت اصلی داعش نیست، مبارزه با داعش نیز اولویت اصلی سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا نخواهد بود.

اروپا در صورتی که ارتباطش با یونان را تضعیف کند، به شدت در برابر هرگونه تهاجم روسیه آسیب‌پذیر خواهد بود. یونان به دلیل موقعیت ژئوپولتیکی که از آن برخوردار است، تنها بخشی از منطقه بالکان به حساب می‌آید که از چندین ساحل به مدیترانه راه دارد که به همین دلیل برای غرب بسیار اهمیت دارد. 

روسیه همواره نسبت به افراط‌گراییِ اسلامی که از جانب عربستان حمایت شده، واکنش نشان داده و به دلیل خطراتی که به واسطه شیوع آن دامن‌گیر مناطق مسلمان‌نشینِ خودش و کشورهای نزدیکش می‌شده، بیمناک بوده است. لازمه تغییر در رویکرد فعلی روسیه، تفاهم با گروه‌های معارض سوری و تروریست‌های تکفیری است که مورد حمایت آمریکا و عربستان هستند. بنابراین از آنجا که کنار آمدن با افراطیون به معنی باز شدن روزنه نفوذ آن‌ها در روسیه و مساوی با به صدا در آمدن زنگ خطر برای پوتین است، رسیدن به تفاهم و فراهم شدن بستر مناسب برای تغییر رویکرد روسیه نسبت به دولت اسد، دور از واقع به نظر می‌رسد.

اعتراض اروپاییان به اقداماتی مانند شهرک­سازی، تشکیل گروه­‌های مختلف حامی فلسطین، ایجاد صفحات مجازی ضدصهیونیستی و آنتی‌سمیتیستی، راه­‌اندازی کمپین تحریم، فشار بر حکومت­‌ها برای اتخاذ شیوه­‌های جدّی­‌تر در سطوح دیپلماتیک علیه اسرائیل و... از جمله مواردی است که نشان می­‌دهد افکار عمومی اروپا نسبت به رژیم صهیونیستی منفی است و در نتیجه‌ی این فشار افکار عمومی است که بسیاری از موسسات مالی، بانک­‌ها و شرکت­‌های اقتصادی مجبور به تجدیدنظر در روابط خود با این رژیم شده‌‌اند.

حضور القاعده در تاجيکستان به معناي هم‌مرز شدن آن با ساير کشورهاي آسياي مرکزي و تسهيل نفوذ در ترکمنستان، ازبکستان، قزاقستان و قرقيزستان خواهد بود. هم‌چنين القاعده به‌واسطه حضور در تاجيکستان از فرصت تأثيرگذاري امنيتي بر مناطق مرکزي روسيه به‌ويژه ناحيه اورال و جمهوري‌هاي مسلمان‌نشين آن منطقه نيز برخوردار مي‌شود.

واقعيت معادله قدرت کنوني در ليبي اين است که اين کشور فاقد يک دولت مرکزي است. دو دولت و دو مجلس در طرابلس، پايتخت، و در طبرق، شرق ليبي، وجود دارند اما هيچ يک از آنها از مشروعيت مردمي برخوردار نيستند. در بروز چنين شرايطي برخي بازيگران منطقه‏‌اي و فرامنطقه‏‌اي نيز نقش اساسي ايفا مي‏‌کنند. دولت و مجلس در طرابلس که گرايشات اسلامگرايي راديکال دارد، از حمايت قطر و ترکيه و دولت و مجلس در طبرق که گرايشات سکولار و غربي دارد، از حمايت آمريکا، غرب و عربستان سعودي برخوردار است.

درست است که می‌توان گفت پیمان «طوفان قاطعیت» ممکن است حضور بشیر در قدرت را توجیه کند اما طبق برخی اخبار درز کرده، سودان خود را در مقابل دریافت مبالغ مالی هنگفت به کشورهای حاشیه خلیج فارس فروخت. اما سودان باید بداند که تمرکز بر اتحاد با نیروهای سیاسی داخلی، کارآمدترین اقدام برای حل مشکلاتی است که کشور از زمان شروع بحران اقتصادی وخیم و اوضاع امنیتی از آن رنج می‌برد.

به نظر می‌رسد یهودیان همانطور که تاریخ فرانسه گواهی می‌دهد، همیشه شرایط را برای پیشبرد اهداف رژیم صهیونیستی در اروپا و سایر نقاط جهان فراهم کرده‌اند و در آینده از انجام هیچ اقدامی به نفع صهیونیست‌ها کوتاهی نخواهند کرد. اکنون که فرانسه یکی از پایگاه‌های نفوذ یهودیت در اروپاست و بزرگ‌ترین جامعه یهودیان اروپا را تشکیل می‌دهد، بیش‌ترین سهم در پیشبرد اهداف رژیم صهیونیستی را داشته و خواهد داشت.

مهاجرين مسلمان در اثر تبعیض‌های شديد اجتماعي، عطاي زندگي مرفه در كشورهاي غربي را به لقاي آن بخشيده و با رضايت خويش جذب گروه‌های افراطي و تكفيري می‌شوند و در كمال تعجب همگان، ارتكاب اعمال جهادي و تحمل شرايط جنگي را به زندگي در شهرهاي مدرن اروپايي ترجيح می‌دهند. ريشه چنين ترجيحي را بايد در سیاست‌های تبعیض‌آمیز و نژادگرايانه جهان غرب عليه مسلمانان جستجو نمود. سیاست‌هایي كه موجب بحران هويت در شهروندان خودي به‌ویژه اقلیت‌های مهاجر مسلمان گرديده است.

حمله به دفتر مجله شارلی ابدو، نشان داد که فرانسه با تهدیدات امنیتی زیادی مواجه است. این اتفاق باعث شد که برخی از مقامات کشورهای اروپایی از جمله فرانسه و اسپانیا، خواستار بازنگری در پیمان شنگن شوند. بر این اساس، سؤال اول این است که قرارداد شنگن، چه مباحث مرتبطی با امنیت کشورهای اروپایی را با چالش مواجه ساخته است؟ سپس این سؤال مطرح است که پیامدهای وقایع فرانسه و دفتر نشریه شارلی ابدو بر قرارداد شنگن چگونه خواهد بود؟

Noskhe Jadid

آخرین مطالب